Bệnh Lở Cổ Rễ Trên Cây Chanh Leo Là Gì? Nguyên Nhân, Dấu Hiệu Và Cách Phòng Trừ?

Mùa mưa là thời gian có các điều kiện lý tưởng để cây chanh leo phát triển tốt, song song đó thì các loại nấm bệnh cũng được đà sinh trưởng mạnh hơn. Bệnh lở cổ rễ cũng là một trong những bệnh mà nhà nông trồng chanh leo cần lưu ý hơn khi mưa nhiều, đất đọng nước.

Bệnh lở cổ rễ chanh leo là gì?

Bệnh lở cổ rễ ở chanh leo (hay còn gọi là bệnh thối cổ rễ, thối gốc, héo rũ, héo khô, héo cây con) là bệnh do một số loại nấm hại gây ra, chúng có thể tấn công bất kỳ lúc nào trong suốt giai đoạn sinh trưởng của cây, đặc biệt khi vào mùa mưa, khi thời tiết rất thuận lợi cho sự phát triển của các loại nấm có trong đất.

Đặc trưng mùa mưa ở nước ta là mưa thường kéo dài 1 – 2 tháng liên tục. Trong điều kiện môi trường ẩm cao, nắng mưa thất thường nhất là vào mùa hè và mùa thu thì đây là điều kiện thích hợp cho nấm bệnh phát triển mạnh mẽ. Mưa nhiều khiến các vườn chanh leo dễ bị ngập úng, tạo cơ hội cho các loại nấm phát triển gây hại cho cây.

Bệnh lở cổ rễ trên cây chanh leo xuất hiện khiến cho phần lá cây héo xanh, sau nữa là héo khô và rụng dần, phần cổ rễ bị teo tóp lại. Khi cây bị nhiễm bệnh, cây không thể hút được nước và các chất dinh dưỡng. Bệnh sẽ làm cây suy yếu, phát triển kém và có thể dẫn đến chết cây.

Nguyên nhân cây chanh leo bị lở cổ rễ?

Bệnh lở cổ rễ ở chanh leo do một số loại nấm như Fusarium solani f.s. phasceli, Rhizoctonia solani Kuhn và Thielaviopsis,…gây ra.

Trong điều kiện môi trường bất lợi thì chanh leo dễ mắc bệnh lở cổ rễ. Khi bị nhiễm bệnh, cây không thể hút được nước và các chất dinh dưỡng dẫn đến suy yếu và kém phát triển. Trong quá trình chăm sóc vườn, việc gây ra các vết thương cơ giới xảy ra ở vùng cổ rễ cũng tạo điều kiện cho nấm tấn công vào bộ rễ.

Dấu hiệu nhận biết bệnh lở cổ rễ trên cây chanh leo?

Bệnh lở cổ rễ trên chanh leo thường chủ yếu do nấm Phytophthora, ngoài ra còn do một số loại nấm khác. Chúng có thể tấn công bất cứ lúc nào trong suốt giai đoạn sinh trưởng của cây, đặc biệt là giai đoạn cây con. Cơ chế của chúng là tấn công từ phần rễ rồi lan dần đến phần thân trên gây hoại tử, rễ bị phù, héo lá và dẫn đến chết cây.

Vết loét ở gốc cây

Bệnh thường bắt đầu từ phần rễ cây, nơi sát mặt đất rồi lan đến gốc cây, dần lên thân cây. Các vết loét có thể ẩm ướt, chuyển màu nâu đen và có mùi khó chịu. Vết bệnh lâu ngày có thể làm phần thân cây bị bệnh phồng rộp lên, biến dạng.

Lá vàng úa

Khi bệnh tiến triển lên phần thân trên của cây chanh leo, cây bị bệnh sẽ có triệu chứng lá vàng úa, héo rũ.

Chết cây

Nếu không được xử lý kịp thời, bệnh có thể làm chết toàn bộ cây.

Có thể bạn chưa biết: Cách nhận biết các loại bệnh trên cây chanh leo

Cách phòng trừ bệnh lở cổ rễ trên cây chanh leo?

Để giảm nguy cơ cây chanh dây mắc loại bệnh này, nhà nông cùng Nafoods Khuyến Nông áp dụng một số điều sau để chủ động trong cách phòng trừ bệnh lở cổ rễ cho cây chanh leo. Cụ thể:

• Trước khi trồng cây con ra vườn, nên phun phòng bệnh kết hợp tưới gốc bằng các thuốc như Agrifos 400SL hoặc Boóc Đô (Bordeaux).
• Nếu gặp những ngày mưa, không nên trồng cây ngay ra vườn mà nên sang ra bầu lớn đến khi cây có đủ 10 cặp lá thật thì tiến hành trồng ra vườn.
• Làm đất thật kỹ, cày sâu và phơi ải đất ít nhất 2 tuần trước khi xuống giống, rắc vôi vào hố trồng để xử lý vi khuẩn và nấm bệnh có trong đất, nên bổ sung thêm phân hữu cơ cho đất có thêm dinh dưỡng.
• Khi trồng cây cần lên luống cao từ 20 – 30cm hoặc tuỳ địa hình của đất vườn, đặt cổ rễ ngang với mặt luống. Không nên trồng quá sâu, phần rễ sâu trong đất sẽ làm cây con chậm phát triển, mưa nhiều sẽ dẫn đến úng rễ, dễ nhiễm bệnh.
• Làm hệ thống thoát nước cho vườn, không để đất bị đọng nước dễ tạo môi trường cho nấm bệnh phát triển.
• Thường xuyên kiểm tra cây trồng, thăm vườn để kịp thời phát hiện các tác nhân gây hại từ sớm.

Câu hỏi thường gặp

Cơ chế hoạt động của bệnh lở cổ rễ trên cây chanh leo?

Bệnh thối cổ rễ chanh leo do các bào tử nấm tồn tại nhiều năm trong đất chỉ chờ có điều kiện thích hợp, nấm bệnh sẽ phát triển và lây lan. Bệnh có thể phát tán trong đất theo dòng nước mưa, công cụ sản xuất, hạt giống nhiễm bệnh… tấn công cây chanh leo từ phần gốc và xâm lấn lên tất cả các bộ phận của cây nếu không kịp thời xử lý.

Cách xử lý khi cây chanh leo bị lở cổ rễ?

Khi cây bị bệnh lở cổ rễ, bước đầu, nhà nông cần tìm đúng nguyên nhân gây bệnh cho cây là gì để áp dụng phương pháp xử lý phù hợp, kịp thời, để đạt hiệu quả trị bệnh cao nhất, giảm thiểu ảnh hưởng đến các cây xung quanh. Dưới đây là một số khuyến cáo từ kỹ thuật viên Nafoods khi cây chanh leo bị mắc bệnh, cụ thể như sau:

• Pha các thuốc như Boóc Đô (Bordeaux) hoặc COC 85 WP theo liều lượng khuyến cáo trên nhãn.
• Dùng cọ quét xung quanh phần cổ rễ bị sưng định kỳ 10 – 15 ngày/lần.
• Khi cây có biểu hiện héo thì ta cắt tỉa bớt cành, chồi để cây nhanh phục hồi.
• Khi cây có biểu hiện thối một phần lớp vỏ thì trước khi quét ta dùng dao cạo sạch phần bị thối rồi mới quét thuốc.

Tuy nhiên, tùy theo từng trường hợp mà nhà nông áp dụng biện pháp xử lý thích hợp, giảm thiểu ảnh hưởng đến các cây xung quanh.

Các loại thuốc đặc trị bệnh lở cổ rễ hiện nay?

Loại thuốc trị bệnh lở cổ rễ thường được kỹ thuật khuyến cáo nhà nông sử dụng là Boóc Đô (Bordeaux) hoặc COC 85 WP, sử dụng đúng theo liều lượng được khuyến cáo trên bao bì hoặc theo tư vấn của chuyên gia, kỹ thuật viên.

Thông qua những thông tin trên, bà con cần chủ động phòng ngừa các loại sâu bệnh hại nói chung và bệnh lở cổ rễ nói riêng trên cây chanh dây ngay từ đầu để phòng bệnh cho cây. Nafoods Khuyến Nông chúc bà con có vụ mùa bội thu!